تراورتن چیست؟
تراورتن سنگ آهکی است که طی يک دوره زمانی طولانی حدود 600 هزار سال بر اثر ته نشينی در چشمه های آبگرم معدنی شکل می گيرد . در مقايسه با مرمر نرمتر است ولی بر حسب قدمت و جهت برش از خود سختی نشان مي دهد . تراورتن بافت اسفنجی داشته و منافذ و سوراخهای قابل رؤيت زيادی دارد. اين حفرات معمولاً به وسيله سيمان يا مخلوطی از ميل و سيمان يا رنگ و پلی استر پر می شود يا به صورت ساده استخراج و فرآوری می شود.
انجمن آزمون و مواد آمريکا ،استاندارد 119 C ، تراورتن را چنين تعريف می کند : «کلسيت متخلخل يا سلولی لايه ای و تاحدی بلورين با منشأ شيميايی . تراورتن از ته نشست در محلولهای عموماً داغ چشمه های کربناتی معمولاً در کف حوضچه های کم عمق تشکيل می شود .»
تراورتن معمولی حاصل رسوب مواد آهکی در آب راکد است. در آب جاری ، به عکس ، نوعی تراورتن اسفنجی تر تشکيل می شود که ناشی از سرعت جريان ته نشينی است . تراورتن معمولاً با رنگهای شيری ، زرد ، قهوه ای ، قرمز و طلائی موجود است . وجود مقادير کم آهن در تراورتن ، بيانگر اختلاف رنگبندی آن است که به تناسب اکسايش سولفيد آهن موجود در آن ، از سفيد تا فندقی و قرمز مايل به قهوه ای تغيير می کند.
کاربردهای تراورتن
سنگ تراورتن ماده ای عالی برای نمای ساختمانهاست ، زيرا به آسانی کتيبه و قرنيز می شود . ظاهر بسيار دلپذير و خواص فنی تراورتن آنرا به عنوان يک ماده تزئينی ايده آل برای مجموعه ای از کاربردهای متنوع مطرح می کند. تراورتن چه به عنوان يکی از مصالح ساختاری و چه به مثابه ماده ای برای زيباسازی نما ، کف و تزئينهای داخلی قابليت انعطاف و شکل پذيری بسيار دارد. تراورتن علاوه بر بازار داخلی ، به صورت کوپ يا پلاک به خارج از کشور و از جمله کشورهای حوزه خليج فارس صادر می شود . تراورتن به صورت پلاکهای 2-4 سانتيمتری بريده شده و در ابعاد کوچک تا بزرگ صيقل داده می شود و برای نمای بيرونی و داخلی ساختمان ، کف حياط ، پله ، سکو های سنگی ، سرپوش ديوار و غيره استفاده می شود . نوع تيشه ای آن معمولاً برای فضای بيرونی ساختمان مانند کف حياط ، پله های بيرونی ساختمان و امثال اينها به کار می رود . نوع ديگری به ضخامت 8 سانتيمتر برای جدول باغچه ها و حاشيه استخر استفاده می شود . سنگ لاشه های کوچک يا به صورت خام ، مستقيماً به عنوان سنگ پی و ديوار چينی در ساختمانهای معمولی استفاده می شود يا به صورت مالون برای پايه پل و کفپوش پارک و پياده روها به کار می رود . از سنگهای دانه بندی شده در حد بادامی يا نخودی برای موزائيک سازی و محوطه پارک نيز استفاده می شود .
ويژگيهای مطلوب تراورتن طبق استاندارد ASTM :
ضريب جذب وزنی حداکثر : %75/0
وزن مخصوص حداقل: 305/2
تنش فشاری حداقل: Mpa52
تنش کششی حداقل: Mpa 7
استحکام سايشی (اصطکاکی): Mpa 10
